პრიორიტეტიზაცია ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად გამოყენებული სიტყვაა პროდუქტისა და Agile გუნდებში, მაგრამ ერთ-ერთი ყველაზე ცუდად გაგებული პროცესიც.
თითქოს ყველამ იცის, რომ ყველაფერს ერთდროულად ვერ გავაკეთებთ, თუმცა ყოველდღიურ მუშაობაში მაინც ვხედავთ:
- მუდმივად ცვალებად პრიორიტეტებს
- გადატვირთულ ბექლოგებს
- პარალელურად დაწყებულ უამრავ ინიციატივას
- გუნდების დაბნეულობას — რა არის რეალურად მნიშვნელოვანი
ხშირად პრობლემა არ არის ინსტრუმენტების ნაკლებობა.
პრობლემა ისაა, რომ ერთსა და იმავე პრიორიტეტიზაციის ტექნიკას სხვადასხვა კონტექსტში ვიყენებთ, სადაც ის უბრალოდ ვერ მუშაობს.
ამ სტატიაში განვიხილავ ყველაზე გავრცელებულ მიდგომებს — RICE, WSJF და MoSCoW — და ვეცდები ვაჩვენო, როდის რომელი მეთოდი მუშაობს პრაქტიკაში.
რატომ ვერ მუშაობს „ერთი უნივერსალური მეთოდი“
პრიორიტეტიზაცია არ არის მათემატიკური ამოცანა, რომელსაც ერთხელ ამოხსნი და შემდეგ ყოველთვის იგივე პასუხი გექნება.
ეს არის გადაწყვეტილების მიღების ჩარჩო, რომელიც დამოკიდებულია კონტექსტზე.
მაგალითად:
- Startup ≠ Enterprise
- Discovery ფაზა ≠ Delivery ფაზა
- სტრატეგიული ინიციატივა ≠ ოპერაციული გაუმჯობესება
- მოკლევადიანი შედეგი ≠ გრძელვადიანი ღირებულება
თუ კონტექსტი ნათლად არ არის განსაზღვრული, ნებისმიერი ტექნიკა შეიძლება იქცეს ფორმალურ exercise-ად, რომელიც რეალურ გადაწყვეტილებებს არ აუმჯობესებს.
RICE — როცა გვჭირდება შედარება და არგუმენტაცია
RICE ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მეთოდია იდეებისა და ინიციატივების შესადარებლად.
ის ეფუძნება ოთხ კომპონენტს:
- Reach — რამდენ ადამიანს შეეხება
- Impact — რამდენად ძლიერი ეფექტი ექნება
- Confidence — რამდენად დარწმუნებულები ვართ შეფასებაში
- Effort — რა რესურსი სჭირდება
როდის მუშაობს კარგად:
- იდეების დიდ სიასთან მუშაობისას
- discovery ფაზაში
- როცა საჭიროა ინიციატივების შედარება
- stakeholder-ებთან არგუმენტირებული საუბრისას
RICE-ის მთავარი ღირებულება ისაა, რომ გვაიძულებს ვიფიქროთ ღირებულებაზე, და არა ხმაურზე ან ემოციაზე.
ხშირი შეცდომები:
- ციფრების „გამოგონება“ მონაცემების გარეშე
- Confidence-ის იგნორირება
- ზედმეტად ზუსტი შეფასების მოთხოვნა იქ, სადაც ბუნდოვანებაა
RICE კარგად მუშაობს როგორც საუბრის გამხსნელი, მაგრამ არა როგორც საბოლოო ჭეშმარიტება.
WSJF — როცა დრო და დაგვიანების ფასი მნიშვნელოვანია
WSJF (Weighted Shortest Job First) ხშირად გამოიყენება უფრო დიდ, enterprise გარემოში.
მისი ლოგიკა მარტივია:
რა გვიჯდება დაგვიანება და რა დრო სჭირდება სამუშაოს შესრულებას.
WSJF განსაკუთრებით სასარგებლოა მაშინ, როცა:
- გვაქვს დიდი ინიციატივები
- არსებობს დამოკიდებულებები
- დაგვიანებას რეალური ფასი აქვს (ფინანსური, რეპუტაციული, სტრატეგიული)
როდის მუშაობს კარგად:
- პროგრამებისა და ინიციატივების დონეზე
- როცა საჭიროა მსხვილი გადაწყვეტილებების მიღება
- როცა ვმართავთ მრავალ გუნდს ან პლატფორმას
ხშირი შეცდომები:
- ყველაფრის ერთ კალათაში ჩაყრა
- მხოლოდ ფინანსურ ღირებულებაზე ფოკუსი
- Job Size-ის ზედაპირული შეფასება
WSJF გვაძლევს კარგ ჩარჩოს დროის ღირებულებაზე სასაუბროდ, მაგრამ ის მოითხოვს გარკვეულ დისციპლინას და შეთანხმებულ შეფასებებს.
MoSCoW — როცა გვჭირდება შეთანხმება, არა ოპტიმიზაცია
MoSCoW ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი და კომუნიკაციური მიდგომაა:
- Must — აუცილებელი
- Should — სასურველი
- Could — კარგი იქნებოდა
- Won’t (for now) — ამ ეტაპზე არა
MoSCoW არ ცდილობს ოპტიმალურ გადაწყვეტილებას ფორმულით.
მისი მთავარი მიზანია შეთანხმება.
როდის მუშაობს კარგად:
- stakeholder alignment-ისთვის
- scope negotiation-ისას
- რელიზების დაგეგმვისას
- როცა გუნდს სჭირდება სიცხადე და არა რთული მეთოდოლოგია
მთავარი რისკი:
ყველაფერი ხდება Must.
თუ გუნდს არ აქვს გამბედაობა „არა“-ს თქმის, MoSCoW სწრაფად კარგავს აზრს.
როგორ ავირჩიოთ სწორი ტექნიკა
სწორი კითხვა არ არის რომელი ტექნიკა ჯობია, არამედ:
რომელი კონტექსტისთვის რა მუშაობს.
მარტივი გზამკვლევი:
- ბევრი იდეა + დაბალი სიცხადე → RICE
- დიდი ინიციატივები + მაღალი delay risk → WSJF
- stakeholder-ებთან შეთანხმება → MoSCoW
და ყველაზე მნიშვნელოვანი პრინციპი:
ტექნიკა არ უნდა მართავდეს გადაწყვეტილებას —
გადაწყვეტილებამ უნდა აირჩიოს ტექნიკა.
დასკვნა
პრიორიტეტიზაცია არ არის ფორმულა, რომელსაც ერთხელ გამოვიყენებთ და მერე მივენდობით.
ეს არის მუდმივი დიალოგი ღირებულებაზე, რისკზე და შესაძლებლობებზე.
ტექნიკები მხოლოდ ინსტრუმენტებია.
თუ კონტექსტი არ გვესმის, არცერთი მათგანი არ იმუშავებს.
კარგი პრიორიტეტიზაცია იწყება არა ბექლოგიდან, არამედ სწორი კითხვებიდან.
